Vaarroute Elzas: in 7 dagen van Hesse naar Straatsburg en terug

Door twee tunnels onder de Vogezen, met je boot bijna 45 meter omlaag in een scheepslift en daarna via Saverne naar Straatsburg. Deze vaarroute over het Canal de la Marne au Rhin combineert natuur, bijzondere waterwerken en twee van de leukste steden van de streek.

De route begint en eindigt in Hesse. In totaal vaar je ongeveer 156 kilometer, passeer je 68 sluizen en ben je circa 35 uur onderweg. Dat is goed te doen in zeven nachten, maar alleen als je de langere vaardagen goed plant.

7-daagse vaarroute Elzas in één overzicht

Route: Hesse – Niderviller – Arzviller – Lutzelbourg – Saverne – Vendenheim – Straatsburg – Hochfelden – Lutzelbourg – Hesse

Duur: 7 nachten
Afstand: circa 156 kilometer
Vaartijd: circa 35 uur
Sluizen: 68
Soort route: heen en terug
Vaarbewijs: niet nodig voor deze route met een normale huurboot
Hoogtepunten: de tunnels bij Niderviller en Arzviller, het Hellend Vlak van Saint-Louis-Arzviller, Lutzelbourg, Saverne en Straatsburg

Dag 1 – Van Hesse naar Niderviller

Rustig beginnen op het Canal de la Marne au Rhin

Je vaarvakantie begint in Hesse, een klein dorp aan het Canal de la Marne au Rhin. Na de check-in krijg je uitleg over de boot, het varen en de bediening van de sluizen. Zodra alles aan boord staat, kun je meteen vertrekken. Het eerste stuk is kort en eenvoudig. Van Hesse naar Niderviller vaar je ongeveer 45 minuten. Op dit traject kom je nog geen sluis tegen. Het kanaal loopt hier rustig door het groene landschap van de Lorraine. Een fijne eerste etappe om te wennen aan de boot.

Niderviller werd in de achttiende eeuw bekend door aardewerk en porselein. Voor watersporters is vooral interessant wat net buiten het dorp ligt. Hier begint een van de bijzonderste stukken van de route.

"De volgende ochtend vaar je door twee tunnels en daal je met boot en al bijna 45 meter af"

Praktische informatie

Vaartijd: 45 minuten
Sluizen: 0
Overnachten: Niderviller
Voorzieningen: aanlegplaatsen met water en elektriciteit
Boodschappen: beperkt
Advies: gebruik deze korte eerste dag om rustig aan de boot te wennen

Dag 2 – Van Niderviller via Arzviller en Lutzelbourg naar Saverne

Door twee tunnels onder de Vogezen

Vandaag begint direct een van de spectaculairste vaardagen. Na vertrek uit Niderviller vaar je door twee tunnels: de tunnel van Niderviller en die van Arzviller. Het kanaal loopt hier dwars door de Vogezen. Volg in de tunnels altijd de lichten en aanwijzingen ter plaatse. Daarna bereik je het bekendste waterwerk van de route: het Hellend Vlak van Saint-Louis-Arzviller.

Het Hellend Vlak van Arzviller

Het Plan Incliné de Saint-Louis-Arzviller is geen gewone sluis. Je vaart een grote bak met water binnen. Daarna wordt de hele bak met boot en al over een helling naar beneden verplaatst. Het hoogteverschil is ongeveer 44,5 meter. De beweging zelf duurt maar enkele minuten. Voor de complete passage moet je meer tijd rekenen. Bij drukte kan er wachttijd zijn. Houd daarom ruimte in je planning.

Het Hellend Vlak werd in 1969 in gebruik genomen. Daarvoor lagen hier zeventien sluizen achter elkaar. Beroepsschippers deden er ongeveer een dag over om dit hoogteverschil te overbruggen.

"Vroeger waren hier zeventien sluizen voor nodig"

Door het dal naar Lutzelbourg

Na de scheepslift vaar je verder het dal in. Het kanaal slingert tussen beboste hellingen. Na ongeveer 1 uur en 15 minuten bereik je Lutzelbourg. Op dit deel passeer je vier sluizen. Lutzelbourg ligt compact rond het kanaal. Hoog boven het dorp staan de resten van een middeleeuws kasteel. Vanaf de ruïne heb je uitzicht over het kanaal en de Vogezen. Langs het water loopt een fietspad dat verdergaat richting Saverne en Straatsburg.

Door naar Saverne

Van Lutzelbourg naar Saverne vaar je ongeveer 3 uur en 15 minuten. Onderweg passeer je tien sluizen. De aankomst in Saverne is bijzonder. Direct tegenover de haven staat het grote Château des Rohan. Leg je hier aan, dan kijk je vanaf de boot tegen het paleis aan.

Vanaf de haven loop je zo het centrum in. Rond de hoofdstraat staan oude vakwerkhuizen en er zijn winkels, restaurants en terrassen. Wie nog tijd heeft, kan naar de Roseraie lopen. Deze rozentuin bestaat al sinds het einde van de negentiende eeuw.

Praktische informatie

Vaartijd: ruim 6 tot 7 uur
Sluizen: 14
Bijzonder: twee tunnels en het Hellend Vlak van Arzviller
Tussenstop: Lutzelbourg
Overnachten: Saverne
Voorzieningen: winkels, horeca en aanlegplaatsen met water en elektriciteit
Advies: vertrek op tijd uit Niderviller vanwege mogelijke wachttijd bij de scheepslift

Dag 3 – Van Saverne naar Vendenheim

Een dag met veel sluizen

Vandaag staat vooral in het teken van varen. Van Saverne naar Hochfelden vaar je ongeveer 4 uur en 15 minuten en passeer je tien sluizen. Na Hochfelden volgen nog ongeveer 3 uur en 30 minuten tot Vendenheim. Op dat stuk liggen zeven sluizen. In totaal passeer je vandaag dus zeventien sluizen.

Na Saverne worden de bergen langzaam lager. Het landschap opent zich en het kanaal loopt verder door akkers en kleine dorpen. Hochfelden is vooral bekend door brouwerij Meteor. De geschiedenis van deze familiebrouwerij gaat terug tot 1640. Een uitgebreid bezoek past vandaag helaas minder goed in de planning. Al kun je bijvoorbeeld 9 dagen een boot huren, zodat je per dag minder vaartijd hebt.

Overnachten bij Vendenheim

Vendenheim ligt vlak voor Straatsburg. Door hier te stoppen, houd je de volgende dag veel tijd over voor de stad. Dat maakt deze lange vaardag logisch. Je hoeft de volgende ochtend nog maar een relatief kort stuk te varen.

Praktische informatie

Vaartijd: een kleine 8 uur
Sluizen: 17
Mogelijke korte stop: Hochfelden
Overnachten: Vendenheim of omgeving
Voorzieningen: beperkter dan in Saverne en Straatsburg
Advies: vertrek zodra de sluizen worden bediend en neem lunch mee aan boord

Dag 4 – Van Vendenheim naar Straatsburg

Een korte vaardag naar de stad

Vandaag hoef je nog maar ongeveer 2 uur en 45 minuten te varen. Van Vendenheim naar Straatsburg passeer je drie sluizen. Het landschap verandert langzaam. Wegen, spoorlijnen en bebouwing komen dichterbij. Daarna vaar je Straatsburg binnen. Na een paar dagen op rustige kanalen is dat een groot contrast.

"In de gotische kathedraal vind je de beroemde astronomische klok uit 1842"

Straatsburg te voet ontdekken

Door de korte vaardag heb je vrijwel de hele middag en avond voor Straatsburg. Begin bij de Notre-Dame. De gotische kathedraal staat midden in het historische centrum. Binnen vind je onder meer de beroemde astronomische klok uit 1842, die dagelijks om 12:30 uur een mechanische show met automaten opvoert.

Loop daarna naar Petite France. Hier liggen oude vakwerkhuizen direct aan het water. Bruggen, smalle straten en kleine pleinen maken dit een van de bekendste delen van de stad. Het historische centrum ligt op de Grande Île. Straatsburg laat een interessante mix van Franse en Duitse invloeden zien. Dat merk je ook aan het eten. Dit is dan ook een goede avond om niet op de boot te koken. Flammekueche, choucroute, Elzasser wijn en lokaal bier vind je hier in veel restaurants. Blijf daarna in Straatsburg overnachten.

Praktische informatie

Vaartijd: 2 uur en 45 minuten
Sluizen: 3
Overnachten: Straatsburg
Voorzieningen: alle winkels, supermarkten, restaurants en horeca
Te zien: Notre-Dame, Petite France en Grande Île
Advies: vertrek niet te laat uit Vendenheim, zodat je zoveel mogelijk tijd in de stad hebt

Dag 5 – Van Straatsburg naar Hochfelden

Terug naar het platteland.

Vanaf vandaag vaar je dezelfde route terug. Dat is minder saai dan het klinkt. Vanaf de andere kant ziet het kanaal er anders uit. Bovendien hoef je niet opnieuw overal te stoppen. Van Straatsburg naar Hochfelden vaar je ongeveer 6 uur en 15 minuten.

Onderweg passeer je tien sluizen.

De drukte van Straatsburg verdwijnt snel. De bebouwing wordt minder dicht en langzaam keren de akkers en dorpen terug. Hochfelden is een logische plek voor de nacht.

Praktische informatie

Vaartijd: 6 uur en 15 minuten
Sluizen: 10
Overnachten: Hochfelden of omgeving
Voorzieningen: winkels en horeca
Advies: doe voor vertrek uit Straatsburg voldoende boodschappen

Dag 6 – Van Hochfelden via Saverne naar Lutzelbourg

Terug naar de Vogezen

Vandaag wacht opnieuw een lange vaardag. Van Hochfelden naar Saverne vaar je ongeveer 4 uur en 15 minuten. Op dit deel passeer je tien sluizen. Saverne is opnieuw een goede plek voor koffie, lunch of boodschappen. Wie op de heenweg weinig tijd had voor de stad, krijgt nu nog een tweede kans.

"Na Saverne sluiten de beboste hellingen zich langzaam weer rond het kanaal"

Daarna vaar je verder richting Lutzelbourg. Vanaf Saverne volgen nog eens tien sluizen en ongeveer 3 uur en 15 minuten varen. In totaal passeer je vandaag twintig sluizen. Met ongeveer 7,5 uur varen en twintig sluizen is dit de langste vaardag van de week. Vertrek daarom vroeg.

Kom je op tijd in Lutzelbourg aan en heb je de kasteelruïne op de heenweg gemist? Dan kun je alsnog naar boven lopen. Wie genoeg heeft gedaan, blijft gewoon lekker aan het water zitten om te genieten van het uitzicht.

Praktische informatie

Vaartijd: 7,5 uur
Sluizen: 20
Mogelijke tussenstop: Saverne
Overnachten: Lutzelbourg
Voorzieningen: horeca en beperkte winkels
Advies: vertrek vroeg en houd de lunch kort

Dag 7 – Van Lutzelbourg via Arzviller naar Hesse

Nog één keer door de Vogezen

De laatste vaardag is korter. Van Lutzelbourg vaar je eerst in ongeveer 1 uur en 15 minuten naar het Hellend Vlak van Arzviller. Onderweg passeer je vier sluizen.

Bij de scheepslift doe je hetzelfde als op de heenweg, maar nu in omgekeerde richting. Je vaart opnieuw de grote bak binnen. Daarna stijgt de hele boot bijna 45 meter omhoog. Houd ook nu rekening met mogelijke wachttijd.

Terug door de tunnels

Boven het Hellend Vlak vaar je opnieuw door de twee tunnels. Van de scheepslift naar Niderviller duurt ongeveer 1 uur en 15 minuten. Daarna is het nog ongeveer 45 minuten varen naar Hesse.

Je kunt de laatste nacht bij de vertrekbasis blijven liggen en de boot de volgende ochtend inleveren.

Praktische informatie

Vaartijd: 4 tot 5 uur
Sluizen: 4
Bijzonder: Hellend Vlak en twee tunnels
Overnachten: Hesse
Voorzieningen: water, elektriciteit en sanitair bij de basis
Boot inleveren: de volgende ochtend
Advies: houd marge voor eventuele wachttijd bij de scheepslift

Waarom deze vaarroute door de Elzas bijzonder is

• Het landschap verandert bijna iedere dag. Je begint in het rustige landschap rond Hesse. Daarna vaar je dwars door de Vogezen. Ten oosten van Saverne wordt het landschap opener. Uiteindelijk vaar je een grote stad binnen. Op de terugweg zie je die overgang in omgekeerde volgorde.
• Een van de bijzonderste waterwerken van Frankrijk. Het Hellend Vlak van Arzviller is het technische hoogtepunt van de route. Het vervangt zeventien oude sluizen en overbrugt in één beweging bijna 45 meter hoogteverschil. De combinatie met de twee tunnels maakt het traject tussen Niderviller en Lutzelbourg extra bijzonder.
• Stad en natuur in één week. Veel vaargebieden zijn vooral landelijk of juist stedelijk. Deze route heeft beide. De ene avond lig je tussen beboste heuvels in Lutzelbourg. Een paar dagen later wandel je vanaf de boot naar de kathedraal van Straatsburg.
• Je komt twee keer door Saverne. Omdat dit een heen-en-terugroute is, vaar je Saverne zowel op de heenweg als op de terugweg voorbij. Dat is handig. Heb je op de heenweg weinig tijd, dan kun je op de terugweg alsnog stoppen.

Praktische tips voor varen van Hesse naar Straatsburg

• Vertrek vroeg op de lange vaardagen. Dag 3 en dag 6 zijn de langste vaardagen. Op dag 3 passeer je zeventien sluizen. Op dag 6 zijn dat er twintig. Begin daarom vroeg.
• Plan de scheepslift niet op de minuut. De passage van het Hellend Vlak zelf gaat snel. Toch kun je er moeten wachten. Vooral in drukke periodes kan dat invloed hebben op je planning. Zorg daarom dat je geen strak tijdschema hebt.
• Neem fietsen mee. Langs grote delen van het Canal de la Marne au Rhin loopt een fietspad. Fietsen zijn handig voor boodschappen en korte uitstapjes. Eén of twee fietsen aan boord zijn vaak al genoeg.
• Doe grote boodschappen in de grotere plaatsen. In Straatsburg en Saverne kun je gemakkelijk inkopen doen. In kleinere plaatsen is het aanbod beperkter en zijn winkels niet altijd open. Vul je voorraad daarom aan wanneer je de kans krijgt.
• Controleer actuele vaarinformatie. Sluistijden, storingen, onderhoud en de bediening van het Hellend Vlak kunnen veranderen. Controleer daarom vlak voor vertrek de actuele vaarberichten en volg onderweg de aanwijzingen van de vaarwegbeheerder en de verhuurder.
• Is deze vaarroute geschikt voor beginners? Ja. Voor deze route met een gebruikelijke huurboot heb je geen vaarbewijs nodig. Wel is het een actieve route. In een week passeer je 68 sluizen. Daarnaast vaar je door twee tunnels en gebruik je twee keer het Hellend Vlak van Arzviller.
• Vooral de dagen met veel sluizen vragen samenwerking. Na een paar sluizen ontstaat meestal vanzelf een vaste taakverdeling. Eén persoon stuurt, terwijl een ander de lijnen bedient.

Veelgestelde vragen over deze vaarroute door de Elzas

Meer over een boot huren in de Elzas

De Elzas en de Lorraine bieden meer routes dan alleen Hesse – Straatsburg. Vanuit Hesse kun je ook richting Nancy, de meren bij Gondrexange en Mittersheim of verder naar andere delen van het vaargebied. Voor een eerste vaarvakantie in dit deel van Frankrijk is de route naar Straatsburg vooral aantrekkelijk door de combinatie van landschap, steden en bijzondere vaartechniek.

Meer over boten huren in Frankrijk

Vakantiesophetwater heeft nog veel meer verhalen over boten huren in Frankrijk.

Lees meer over boten huren in Frankrijk